Trên mỗi chai dầu nhớt đều có một dãy ký tự như 10W-40 hay 5W-30 in nổi bật ở mặt trước. Nhiều người mua nhớt theo thói quen hoặc theo lời thợ mà không thực sự hiểu con số đó nói lên điều gì. Thực tế, đây là thông tin kỹ thuật quan trọng bậc nhất, quyết định dầu có chảy tốt khi khởi động nguội và có đủ màng bôi trơn khi máy nóng hay không. Hiểu đúng dãy số này giúp bạn chọn nhớt phù hợp và tránh mua nhầm loại không hợp với động cơ.
Dãy ký tự SAE trên chai nhớt được đọc như thế nào
Ký hiệu 10W-40 hay 5W-30 là cấp độ nhớt theo phân loại SAE (Hiệp hội Kỹ sư Ô tô Hoa Kỳ). Đây là hệ thống phân cấp độ nhớt, tức là mức độ đặc hay loãng của dầu, chứ không phải thước đo chất lượng hay đẳng cấp sản phẩm.
Dãy ký tự được tách thành hai phần bởi chữ W và dấu gạch ngang:
Số đứng trước chữ W: thể hiện khả năng lưu động của dầu ở nhiệt độ thấp. Chữ W viết tắt của Winter (mùa đông). Số này càng nhỏ, dầu càng loãng khi lạnh và càng dễ luân chuyển lúc mới khởi động.
Số đứng sau dấu gạch: thể hiện độ nhớt của dầu ở nhiệt độ vận hành cao. Số càng lớn, dầu càng đặc khi máy nóng, màng dầu dày hơn.
Như vậy, 10W-40 và 5W-30 đều là dầu đa cấp, hoạt động được trong dải nhiệt độ rộng. So với nhau, 5W-30 loãng hơn ở cả hai đầu nhiệt độ, còn 10W-40 đặc hơn khi máy đã nóng.
Ý nghĩa thực tế của từng con số với động cơ
Con số trước chữ W và giai đoạn khởi động
Phần lớn hao mòn động cơ xảy ra ngay những giây đầu sau khi nổ máy, khi dầu còn nằm ở đáy các te và chưa kịp lên đến các chi tiết trên cao. Dầu có chỉ số W thấp bơm lên nhanh hơn, rút ngắn khoảng thời gian chi tiết máy chạy trong tình trạng thiếu bôi trơn. Ở khí hậu Việt Nam, nhiệt độ hiếm khi xuống quá thấp nên yếu tố này không gay gắt như xứ lạnh, nhưng vẫn có ý nghĩa với xe đậu qua đêm ngoài trời hoặc xe ít sử dụng.
Con số sau dấu gạch và điều kiện vận hành nóng
Khi động cơ đạt nhiệt độ làm việc, dầu loãng ra đáng kể. Chỉ số phía sau cho biết dầu còn giữ được độ đặc ở mức nào. Màng dầu quá mỏng sẽ khó tách các bề mặt kim loại khi tải nặng; ngược lại, dầu quá đặc làm tăng lực cản, khiến máy ì và tốn nhiên liệu hơn. Xe chạy đường trường, chở nặng hay kẹt xe nhiều thường được khuyến nghị dùng dầu có chỉ số phía sau cao hơn.
Vì sao không nên tự ý đổi cấp nhớt
Nhà sản xuất động cơ tính toán khe hở giữa các chi tiết, áp suất bơm dầu và đường dẫn dầu theo một dải độ nhớt nhất định. Vì vậy, căn cứ đáng tin cậy nhất luôn là sách hướng dẫn sử dụng xe, không phải kinh nghiệm truyền miệng.
Một vài lưu ý khi chọn:
Ưu tiên cấp nhớt nằm trong khuyến nghị của nhà sản xuất xe.
Không chỉ nhìn SAE: cần xem thêm tiêu chuẩn chất lượng in trên bao bì và loại dầu gốc (tổng hợp, bán tổng hợp hay gốc khoáng).
Với xe máy số và xe côn tay, cần loại nhớt phù hợp cho động cơ dùng chung ly hợp ướt, không dùng tùy tiện nhớt ô tô.
Thay đổi cấp nhớt đột ngột trên xe đã chạy nhiều năm nên tham khảo ý kiến kỹ thuật viên.
Chọn đúng cấp nhớt, bắt đầu từ nguồn hàng đáng tin
Tóm lại, 10W-40 hay 5W-30 mô tả cách dầu ứng xử khi lạnh và khi nóng, không phải xếp hạng tốt xấu. Hãy mở sách hướng dẫn xe, đối chiếu cấp nhớt khuyến nghị rồi mới chọn sản phẩm. Ưng Vương là nhà phân phối chính hãng Repsol và nhiều thương hiệu như Motul, Shell, Castrol, Kixx, với đầy đủ hóa đơn chứng từ. Truy cập UngVuong.com để được tư vấn loại nhớt phù hợp với xe của bạn.
