Mỗi lần mang xe đi thay dầu, nhiều người được thợ hỏi thêm một câu quen thuộc: có thay luôn lọc nhớt không? Người thì gật đầu cho chắc, người lại tiếc tiền nên bỏ qua vài lần rồi mới thay một lượt. Vậy thực tế lọc nhớt đóng vai trò gì, có bắt buộc phải thay cùng lúc với dầu hay không, và bỏ qua nó thì động cơ chịu ảnh hưởng ra sao? Dưới đây là những điểm cần nắm trước khi quyết định.
Lọc nhớt làm gì trong hệ thống bôi trơn
Dầu nhớt không chỉ bôi trơn mà còn cuốn theo các tạp chất sinh ra trong quá trình vận hành: mạt kim loại từ ma sát, muội than từ quá trình cháy, bụi lọt qua đường nạp và cặn oxy hóa của chính dầu. Nếu những hạt này tiếp tục tuần hoàn, chúng biến dầu thành chất mài mòn thay vì lớp màng bảo vệ.
Lọc nhớt giữ lại phần lớn tạp chất đó trước khi dầu quay lại các chi tiết chuyển động. Lõi lọc thường làm từ giấy lọc xếp nếp, kèm van một chiều và van xả áp. Khi lõi bị bít dần, chênh áp tăng lên, van xả áp mở ra để dầu đi tắt, nghĩa là dầu vẫn chảy nhưng gần như không còn được lọc. Đây chính là tình huống nguy hiểm nhất: động cơ không báo lỗi gì, đèn áp suất dầu vẫn tắt, nhưng dầu bẩn đang lưu thông tự do trong toàn hệ thống.
Có bắt buộc thay lọc cùng lúc với dầu không
Về nguyên tắc kỹ thuật, không có quy định nào ép buộc, nhưng thực tế phần lớn nhà sản xuất động cơ đều khuyến nghị thay lọc nhớt cùng kỳ thay dầu. Lý do rất đơn giản:
Lõi lọc cũ vẫn giữ lại một lượng dầu bẩn bên trong. Khi đổ dầu mới vào, lượng dầu này hòa lẫn ngay, làm giảm chất lượng dầu vừa thay.
Tuổi thọ lõi lọc thường được thiết kế tương ứng với một chu kỳ dầu. Giữ lại lõi cũ cho chu kỳ thứ hai đồng nghĩa nó có thể bít trước khi tới hạn thay dầu.
Chi phí một lõi lọc thấp hơn nhiều so với rủi ro mài mòn trục cam, bạc biên hay xi-lanh.
Riêng với xe máy, cần phân biệt: nhiều dòng xe số dùng lưới lọc kim loại có thể tháo ra vệ sinh, còn các dòng xe tay ga và xe phân khối lớn thường dùng lọc giấy dạng thay thế. Tra cứu sổ tay xe là cách chắc chắn nhất.
Dấu hiệu lọc nhớt đã quá hạn và cách chọn lọc thay thế
Những biểu hiện thường gặp
Động cơ chạy ồn hơn bình thường, nhất là lúc mới khởi động.
Dầu xả ra sẫm màu bất thường và có nhiều cặn dù chưa chạy được bao nhiêu.
Đèn cảnh báo áp suất dầu chớp tắt khi tăng ga hoặc khi máy nóng.
Máy nóng nhanh hơn, cảm giác đuối khi tải nặng.
Lưu ý khi chọn và lắp lọc
Nên chọn lọc đúng mã cho đời xe, ưu tiên hàng chính hãng hoặc thương hiệu phụ tùng có nguồn gốc rõ ràng, hóa đơn chứng từ đầy đủ. Lọc kém chất lượng thường dùng giấy lọc mỏng, keo dán kém chịu nhiệt, van một chiều yếu dẫn tới chảy ngược dầu khi tắt máy. Khi lắp, cần bôi một lớp dầu mỏng lên gioăng cao su, siết vừa tay theo hướng dẫn thay vì siết quá chặt gây biến dạng gioăng và rò rỉ.
Đúc kết cho lần thay dầu tới
Thay lọc nhớt cùng dầu không phải quy định bắt buộc, nhưng là cách làm hợp lý để dầu mới phát huy đúng tác dụng và giảm mài mòn về lâu dài. Hãy kiểm tra sổ tay xe để biết loại lọc và chu kỳ khuyến nghị, đồng thời chọn dầu nhớt có nguồn gốc minh bạch. Ưng Vương là nhà phân phối chính hãng Repsol và nhiều thương hiệu như Motul, Shell, Castrol, Kixx; liên hệ UngVuong.com để được tư vấn sản phẩm phù hợp với xe của bạn.
