Xe mới xuất xưởng luôn đi kèm một giai đoạn đặc biệt gọi là chạy roda, tức thời gian các chi tiết trong động cơ tiếp xúc, mài khớp và ổn định bề mặt với nhau. Trong giai đoạn này, dầu nhớt không chỉ làm nhiệm vụ bôi trơn thông thường mà còn phải mang theo mạt kim loại sinh ra do ma sát ban đầu. Hiểu đúng vai trò của nhớt và cách xử lý lần thay đầu tiên sẽ giúp động cơ vận hành êm, bền hơn về lâu dài.
Vì sao nhớt trong giai đoạn roda khác với nhớt dùng thường ngày
Khi xe còn mới, các bề mặt như xi lanh, séc măng, bạc biên hay bánh răng hộp số vẫn còn độ nhám từ quá trình gia công. Ma sát ở giai đoạn đầu làm bong ra những hạt kim loại rất nhỏ, lẫn vào dầu nhớt. Đây là hiện tượng bình thường, nhưng nếu để mạt kim loại lưu lại quá lâu trong hệ thống bôi trơn, chúng có thể làm tăng mài mòn ở những vị trí khe hở nhỏ.
Chính vì vậy, nhớt theo xe từ nhà máy thường được xem là loại dùng cho quãng đường đầu tiên rồi thay bỏ, không nên cố kéo dài. Mục tiêu của lần thay đầu không phải tiết kiệm mà là làm sạch hệ thống, đưa động cơ bước vào chu kỳ bôi trơn ổn định. Nhiều chủ xe bỏ qua chi tiết này và giữ nguyên nhớt gốc quá lâu, dẫn tới tiếng máy khô và cảm giác nặng máy sớm hơn bình thường.
Những lưu ý khi vận hành và thay nhớt lần đầu
Bên cạnh việc chọn nhớt, cách chạy xe trong giai đoạn roda cũng ảnh hưởng trực tiếp tới tuổi thọ động cơ:
Tránh kéo ga tối đa hoặc giữ vòng tua cao liên tục trong thời gian dài.
Không chở quá tải hoặc leo dốc dài ngay trong những ngày đầu sử dụng.
Thay đổi tốc độ linh hoạt thay vì giữ một mức ga cố định suốt hành trình.
Hạn chế phanh gấp, tăng tốc đột ngột khi máy còn nguội.
Kiểm tra mức nhớt định kỳ, quan sát màu sắc và độ loãng của dầu.
Về thời điểm thay nhớt lần đầu, tốt nhất nên theo đúng khuyến cáo trong sổ bảo hành của hãng xe, vì mỗi dòng động cơ có yêu cầu riêng. Khi thay, nên xả nhớt lúc máy còn ấm để dầu chảy ra triệt để hơn, đồng thời kiểm tra lưới lọc và ốc xả xem lượng mạt kim loại bám vào có bất thường không.
Chọn loại nhớt phù hợp sau khi hết giai đoạn roda
Sau lần thay đầu tiên, xe bước vào chu kỳ bảo dưỡng bình thường. Lúc này, tiêu chí chọn nhớt nên dựa vào ba yếu tố: khuyến cáo của nhà sản xuất xe, điều kiện sử dụng thực tế và loại dầu gốc.
Bám theo khuyến cáo của nhà sản xuất
Sổ tay đi kèm xe luôn ghi rõ cấp độ nhớt và tiêu chuẩn chất lượng phù hợp với động cơ. Đây là căn cứ đáng tin cậy nhất, thay vì chọn theo lời truyền miệng hay chọn loại đắt tiền nhất với suy nghĩ càng cao cấp càng tốt.
Cân nhắc điều kiện vận hành
Xe chạy trong đô thị đông đúc, dừng đèn đỏ liên tục sẽ chịu nhiệt độ cao hơn xe chạy đường trường thông thoáng. Xe thường xuyên chở nặng hoặc đi đường đèo cũng cần loại nhớt có khả năng chịu tải tốt hơn. Dầu tổng hợp và bán tổng hợp thường giữ độ ổn định nhiệt tốt hơn dầu gốc khoáng, đổi lại chi phí cao hơn. Quan trọng nhất vẫn là mua đúng hàng chính hãng, có tem chống giả và hóa đơn chứng từ rõ ràng, bởi một lon nhớt giả có thể phá hỏng công sức chạy roda cẩn thận suốt nhiều tuần.
Chăm xe mới đúng cách ngay từ lần thay nhớt đầu tiên
Giai đoạn roda chỉ diễn ra một lần trong vòng đời động cơ, nên mọi sai sót đều khó bù đắp về sau. Hãy chạy xe nhẹ nhàng, thay nhớt lần đầu đúng mốc khuyến cáo và chọn sản phẩm chính hãng. Ưng Vương là nhà phân phối dầu nhớt chính hãng Repsol cùng nhiều thương hiệu như Motul, Shell, Castrol, Kixx; bạn có thể truy cập UngVuong.com để được tư vấn loại nhớt phù hợp với chiếc xe mới của mình.
