Một trong những lo ngại phổ biến khi người dùng xe cũ cân nhắc chuyển sang dầu nhớt tổng hợp toàn phần là sợ nhớt tốt quá sẽ làm chảy phớt, rò gioăng, hao nhớt. Nỗi lo này bắt nguồn từ kinh nghiệm thực tế nhiều năm trước, nhưng công nghệ dầu nhờn hiện nay đã khác. Bài viết làm rõ nguồn gốc của tin đồn, cơ chế thật sự khiến xe cũ rò rỉ nhớt, và cách chọn nhớt hợp lý cho động cơ đã chạy nhiều.
Tin đồn nhớt tổng hợp làm hỏng phớt đến từ đâu?
Vào giai đoạn dầu tổng hợp mới phổ biến, một số công thức thế hệ đầu dùng gốc ester có đặc tính làm trương nở hoặc co rút vật liệu làm kín khác với dầu gốc khoáng truyền thống. Phớt và gioăng cao su thời đó được thiết kế để hoạt động trong môi trường dầu khoáng, nên khi đổi loại dầu, kích thước vật liệu thay đổi nhẹ và xuất hiện rò rỉ.
Từ đó hình thành quan niệm: nhớt tổng hợp "mạnh", "ăn phớt". Thực tế hiện nay, các nhà sản xuất dầu nhờn lớn đều bổ sung phụ gia kiểm soát độ trương nở của vật liệu làm kín (seal conditioner) và kiểm tra tính tương thích với cao su trong quá trình phát triển sản phẩm. Dầu tổng hợp thương mại đạt chuẩn ngày nay không được phép gây co rút hay ăn mòn phớt.
Nói cách khác, vấn đề nằm ở thế hệ công thức cũ, không phải ở bản chất của dầu tổng hợp.
Vì sao xe cũ hay rò nhớt sau khi thay dầu mới?
Khi một chiếc xe đã chạy nhiều năm bắt đầu chảy nhớt ngay sau lần thay dầu tổng hợp đầu tiên, nguyên nhân thường là trùng hợp thời điểm hơn là quan hệ nhân quả. Một số yếu tố phổ biến:
Phớt, gioăng đã lão hóa tự nhiên: cao su cứng, mất đàn hồi, nứt tế vi sau thời gian dài chịu nhiệt. Chúng sắp rò rỉ dù dùng loại nhớt nào.
Cặn bẩn bị làm sạch: động cơ cũ dùng nhớt kém thường tích muội. Muội này vô tình bịt kín các khe hở nhỏ. Nhớt tổng hợp có khả năng tẩy rửa, phân tán tốt hơn nên khi cặn tan đi, chỗ hở lộ ra.
Chọn sai cấp độ nhớt: dùng dầu loãng hơn khuyến nghị của nhà sản xuất khiến dầu dễ len qua khe hở đã mòn.
Lắp ráp sau sửa chữa: siết bu lông không đúng lực, gioăng cũ tái sử dụng, bề mặt tiếp xúc không sạch.
Trong phần lớn trường hợp, hư hỏng đã tồn tại sẵn và chỉ bộc lộ sớm hơn.
Chọn và dùng nhớt thế nào cho động cơ đã chạy nhiều
Xe cũ hoàn toàn có thể dùng nhớt tổng hợp toàn phần, thậm chí hưởng lợi nhờ khả năng chịu nhiệt và chống oxy hóa tốt hơn. Vấn đề là cách triển khai:
Bám sát khuyến nghị của nhà sản xuất xe: cấp độ nhớt và tiêu chuẩn chất lượng ghi trong sổ tay là căn cứ đáng tin cậy nhất, không nên tự ý dùng dầu loãng hơn để "cho êm máy".
Kiểm tra tình trạng phớt trước khi đổi: nếu đã có vệt ẩm dầu quanh cổ trục, nắp giàn cò hay bơm dầu, nên xử lý trước rồi mới đổi loại nhớt.
Chuyển đổi từ từ: với động cơ tích nhiều muội, có thể thay dầu sớm hơn ở chu kỳ đầu tiên để nhớt mới không phải gánh quá nhiều cặn cùng lúc.
Theo dõi mức nhớt: kiểm tra que thăm dầu định kỳ trong vài tuần đầu sau khi đổi để phát hiện hao hụt bất thường.
Dùng hàng chính hãng: nhớt giả, nhớt pha mới là thủ phạm thực sự gây hại cho phớt và chi tiết máy, vì không kiểm soát được phụ gia và dầu gốc.
Điều nên nhớ khi chăm sóc xe cũ
Dầu tổng hợp toàn phần đạt chuẩn không phá hỏng phớt, gioăng; rò rỉ thường là hệ quả của lão hóa vật liệu và cặn bẩn bị làm sạch. Hãy kiểm tra tình trạng làm kín trước khi đổi loại nhớt và chọn đúng cấp độ nhớt nhà sản xuất khuyến nghị. Ưng Vương là nhà phân phối dầu nhớt chính hãng của Repsol cùng nhiều thương hiệu như Motul, Shell, Castrol, Kixx; bạn có thể truy cập UngVuong.com để được tư vấn sản phẩm phù hợp cho xe của mình.
