Trên mỗi can dầu nhớt đều có hai dãy ký hiệu quen thuộc: một dãy kiểu SAE 10W-40 và một dãy kiểu API SN. Nhiều người mua nhớt chỉ nhìn giá hoặc thương hiệu mà bỏ qua hai thông số này, trong khi chúng mới là căn cứ kỹ thuật để biết sản phẩm có phù hợp với động cơ hay không. Hiểu đúng cách đọc chỉ số API và SAE giúp bạn chọn nhớt sát nhu cầu, tránh mua nhầm loại không tương thích với xe.
SAE là gì và cách đọc cấp độ nhớt
SAE là viết tắt của Society of Automotive Engineers - Hiệp hội Kỹ sư Ô tô Hoa Kỳ, tổ chức xây dựng hệ thống phân cấp độ nhớt cho dầu bôi trơn. Chỉ số SAE không nói lên chất lượng dầu, nó chỉ mô tả độ đặc loãng của dầu ở các mức nhiệt độ.
Có hai dạng ký hiệu thường gặp:
Đơn cấp: chỉ có một con số, ví dụ SAE 40. Loại này chỉ đảm bảo độ nhớt ở một dải nhiệt độ hẹp.
Đa cấp: dạng phổ biến hiện nay, gồm hai phần ngăn cách bởi chữ W, ví dụ 10W-40.
Với dầu đa cấp, chữ W là viết tắt của Winter (mùa đông). Con số đứng trước W thể hiện khả năng lưu động của dầu khi lạnh: số càng nhỏ, dầu càng loãng khi nguội, bơm đi bôi trơn nhanh hơn lúc khởi động. Con số phía sau W thể hiện độ nhớt khi động cơ đã đạt nhiệt độ làm việc: số càng lớn, màng dầu càng dày.
API là gì và ý nghĩa các chữ cái phía sau
API là viết tắt của American Petroleum Institute - Viện Dầu khí Hoa Kỳ. Khác với SAE, chỉ số API phản ánh cấp chất lượng và mức hiệu năng của dầu nhớt, dựa trên các bài thử về khả năng chống oxy hóa, chống mài mòn, giữ sạch động cơ và xử lý cặn bẩn.
Ký hiệu API thường gồm hai chữ cái:
Chữ đầu: S dành cho động cơ xăng (Service/Spark), C dành cho động cơ diesel (Commercial/Compression).
Chữ thứ hai: thể hiện thế hệ tiêu chuẩn. Chữ cái càng về sau trong bảng chữ cái thường tương ứng với cấp tiêu chuẩn ra đời muộn hơn, yêu cầu khắt khe hơn.
Vì vậy khi đọc nhãn, bạn cần xác định trước động cơ của mình chạy xăng hay dầu, rồi mới so sánh cấp API. Dùng nhớt của nhóm diesel cho xe xăng hoặc ngược lại là sai công năng, dù cấp SAE có trùng khớp.
Đọc nhãn dầu nhớt thế nào cho đúng thực tế
Quy trình đọc nhãn nên theo thứ tự sau:
Mở sổ tay hướng dẫn sử dụng của xe hoặc máy, tìm khuyến cáo của nhà sản xuất về cấp SAE và cấp API tối thiểu.
Đối chiếu với nhãn trên can nhớt, kiểm tra đúng nhóm động cơ (xăng hay diesel).
Với xe máy, lưu ý thêm ký hiệu JASO liên quan tới ly hợp ướt, vì nhiều mẫu xe số dùng chung dầu cho hộp số và bộ ly hợp.
Kiểm tra tem, mã lô, bao bì nguyên vẹn để loại trừ hàng giả, hàng kém chất lượng.
Một lưu ý quan trọng: cấp API cao hơn khuyến cáo thường vẫn dùng được, nhưng cấp SAE thì không nên tự ý đổi quá xa so với thông số gốc. Dầu quá loãng có thể khiến màng bôi trơn mỏng hơn mức cần thiết, dầu quá đặc lại làm tăng lực cản và chậm luân chuyển lúc khởi động. Khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam cũng là yếu tố cần cân nhắc khi lựa chọn độ nhớt ở nhiệt độ vận hành.
Chọn nhớt bắt đầu từ việc đọc hiểu thông số
SAE cho biết độ đặc loãng, API cho biết cấp chất lượng - hai thông số bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau. Trước khi mua, hãy đối chiếu khuyến cáo của nhà sản xuất xe thay vì chọn theo cảm tính. Ưng Vương là nhà phân phối dầu nhớt chính hãng với các thương hiệu như Repsol, Motul, Shell, Castrol; bạn có thể truy cập UngVuong.com để được tư vấn loại nhớt phù hợp cho nhu cầu sỉ hoặc lẻ.
