Bơm nhớt là bộ phận đẩy dầu đi khắp động cơ, nuôi các bề mặt ma sát như trục cam, cổ biên, piston và xy lanh. Khi bơm nhớt suy yếu, lượng dầu tới các vị trí này giảm, động cơ dần nóng hơn, ồn hơn và mòn nhanh hơn dù người dùng vẫn thay nhớt đều đặn. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường giúp bạn xử lý trước khi hư hỏng lan sang những chi tiết đắt tiền.
Bơm nhớt hoạt động thế nào và vì sao bị yếu
Trên phần lớn xe máy, bơm nhớt là loại bơm bánh răng hoặc rotor, nhận truyền động từ trục khuỷu. Dầu được hút qua lưới lọc ở đáy các-te, nén qua bơm rồi đẩy lên các đường dẫn trong thân máy. Áp suất tạo ra phải đủ để dầu vượt qua khe hở bạc và tạo màng bôi trơn ổn định.
Bơm nhớt yếu thường đến từ vài nguyên nhân phổ biến:
Khe hở giữa các bánh răng, rotor và vỏ bơm mòn rộng theo thời gian, làm dầu rò ngược thay vì được đẩy đi.
Lưới lọc hoặc đường hút bị nghẹt do cặn bẩn, mạt kim loại, dầu để quá lâu không thay.
Mức nhớt trong các-te quá thấp khiến bơm hút lẫn khí, áp suất chập chờn.
Dùng dầu không phù hợp khuyến cáo của nhà sản xuất, độ nhớt quá loãng hoặc đã biến chất nặng.
Những dấu hiệu cảnh báo người dùng dễ nhận thấy
Bơm nhớt yếu hiếm khi hỏng đột ngột, nó biểu hiện dần qua cảm giác vận hành. Một số dấu hiệu đáng lưu ý:
Tiếng lách cách từ đầu máy khi mới nổ máy buổi sáng, kéo dài lâu hơn bình thường rồi mới dịu đi.
Động cơ nóng bất thường, đùi xe và thân máy tỏa nhiệt mạnh dù chạy quãng ngắn trong phố.
Đèn báo áp suất dầu sáng trên các mẫu xe có trang bị, đặc biệt khi máy chạy không tải.
Xe ì, tăng tốc kém, rung nhẹ ở tốc độ thấp do ma sát trong máy tăng.
Nhớt xả ra đen sẫm, lẫn mạt kim loại dù mới thay chưa lâu.
Khi thấy đồng thời hai hoặc ba dấu hiệu trên, nên đưa xe tới thợ kiểm tra áp suất dầu và tháo kiểm tra bơm, thay vì chỉ thay nhớt mới rồi chạy tiếp.
Hậu quả với động cơ và cách hạn chế rủi ro
Màng dầu mỏng đi đồng nghĩa các chi tiết kim loại tiếp xúc trực tiếp. Hệ quả thường gặp là mòn bạc biên, xước xy lanh, kẹt xéc măng, mòn trục cam và cò mổ. Nhiệt tích tụ còn đẩy nhanh quá trình oxy hóa dầu, tạo cặn bám làm nghẽn thêm đường dầu, tạo thành vòng lặp hư hỏng. Trường hợp nặng có thể dẫn tới bó máy giữa đường.
Để giảm rủi ro, hãy duy trì vài thói quen cơ bản:
Kiểm tra mức nhớt định kỳ qua que thăm hoặc mắt thăm, không để cạn.
Thay nhớt theo khuyến cáo của nhà sản xuất xe, không kéo dài quá mức vì dầu biến chất làm bơm và lọc chịu tải nặng hơn.
Vệ sinh lưới lọc và lọc nhớt trong các kỳ bảo dưỡng lớn.
Chọn dầu đúng chủng loại xe số, xe ga hoặc xe côn tay, mua ở nơi có nguồn gốc rõ ràng để tránh hàng giả làm hỏng bơm.
Hạn chế nẹt ga khi máy còn nguội, cho dầu vài chục giây để lên đủ các vị trí bôi trơn.
Chủ động bảo vệ trái tim động cơ
Bơm nhớt yếu là vấn đề âm thầm nhưng hậu quả không nhỏ. Tiếng máy lạ, nhiệt độ cao và nhớt xuống cấp nhanh là những tín hiệu không nên bỏ qua. Hãy kiểm tra ngay khi nghi ngờ và duy trì lịch thay nhớt đều đặn bằng sản phẩm chính hãng. Ưng Vương phân phối dầu nhớt chính hãng Repsol, Motul, Shell, Castrol, Kixx với hóa đơn chứng từ đầy đủ, bạn có thể truy cập UngVuong.com để được tư vấn loại nhớt phù hợp với xe.
